وقوع آتشسوزی در محیطهای مسکونی، اداری و صنعتی میتواند خسارات جبرانناپذیری به همراه داشته باشد. یکی از مهمترین ابزارهای مقابله با حریق در مراحل اولیه، کپسول آتش نشانی است. با این حال، داشتن کپسول به تنهایی کافی نیست و آشنایی با نحوه استفاده صحیح از آن اهمیت بسیار زیادی دارد. آموزش اطفا حریق با کپسول آتش نشانی باعث میشود در شرایط اضطراری بتوانید در کوتاهترین زمان ممکن آتش را مهار کرده و از گسترش آن جلوگیری کنید.
در این مقاله با انواع کپسولهای آتش نشانی، مراحل استفاده از آنها و نکات مهم هنگام اطفا حریق آشنا میشویم.
اهمیت آموزش اطفا حریق با کپسول آتش نشانی
دقایق اولیه آتشسوزی نقش تعیینکنندهای در جلوگیری از خسارات مالی و جانی دارند. اگر افراد حاضر در محل بتوانند به درستی از خاموشکننده استفاده کنند، بسیاری از آتشسوزیها پیش از رسیدن نیروهای آتشنشانی مهار خواهند شد.
مزایای آموزش استفاده از کپسول آتش نشانی عبارتاند از:
- افزایش ایمنی افراد
- کاهش خسارات ناشی از حریق
- جلوگیری از گسترش آتش
- حفظ تجهیزات و اموال
- افزایش سرعت واکنش در شرایط اضطراری
- کاهش احتمال آسیبدیدگی افراد
کپسول آتش نشانی چیست؟
کپسول آتش نشانی وسیلهای است که مواد خاموشکننده تحت فشار درون آن قرار دارند و برای کنترل آتش در مراحل اولیه مورد استفاده قرار میگیرند. این تجهیزات در انواع مختلفی تولید میشوند و هر کدام برای خاموش کردن نوع خاصی از آتش کاربرد دارند.
انواع کپسول آتش نشانی
پیش از آموزش نحوه استفاده، بهتر است با انواع خاموشکنندهها آشنا شوید.
کپسول پودر و گاز
یکی از رایجترین خاموشکنندهها، کپسول پودر و گاز است.
مناسب برای:
- حریق مواد جامد
- مایعات قابل اشتعال
- گازهای قابل اشتعال
- تجهیزات الکتریکی
مزایا:
- قدرت خاموشکنندگی بالا
- قیمت مناسب
- کاربرد گسترده
کپسول دی اکسید کربن (CO2)
کپسول CO2 با حذف اکسیژن باعث خاموش شدن آتش میشود.
کاربرد:
- تابلوهای برق
- اتاق سرور
- تجهیزات الکترونیکی
- مراکز مخابراتی
مزایا:
- عدم ایجاد آلودگی
- بدون باقی ماندن پودر روی تجهیزات
کپسول آب و گاز
از کپسول آب و گاز برای خاموش کردن آتش مواد جامد مانند:
- چوب
- کاغذ
- پارچه
- پلاستیک
استفاده میشود.
کپسول فوم
این نوع کپسول برای حریق مایعات قابل اشتعال مناسب است و با ایجاد یک لایه محافظ، مانع رسیدن اکسیژن به آتش میشود.
برای آشنایی بیشتر با این پرسش که اطفا حریق چیست؟ وارد شوید.
قبل از استفاده از کپسول آتش نشانی چه نکاتی را باید رعایت کرد؟
پیش از اقدام به اطفا حریق موارد زیر را بررسی کنید:
حفظ آرامش
اولین و مهمترین نکته حفظ خونسردی است. استرس زیاد میتواند باعث تصمیمگیری اشتباه شود.
اطلاع دادن به آتشنشانی
حتی اگر آتش کوچک باشد، بهتر است با شماره ۱۲۵ تماس گرفته و موضوع را اطلاع دهید.
بررسی مسیر خروج
قبل از نزدیک شدن به آتش، مطمئن شوید راه خروج باز است تا در صورت گسترش حریق بتوانید محل را ترک کنید.
انتخاب کپسول مناسب
هر نوع آتش نیاز به خاموشکننده مخصوص خود دارد. استفاده اشتباه از کپسول ممکن است خطرناک باشد.
آموزش استفاده از کپسول آتش نشانی
در سراسر جهان از روش PASS برای آموزش استفاده از خاموشکنندهها استفاده میشود.
مرحله اول: کشیدن ضامن (Pull)
ابتدا ضامن ایمنی کپسول را خارج کنید. این ضامن مانع تخلیه ناخواسته مواد خاموشکننده میشود.
مرحله دوم: نشانهگیری (Aim)
نازل یا شیلنگ کپسول را به سمت پایه شعله بگیرید، نه قسمت بالای آتش.
تمرکز روی ریشه آتش باعث خاموش شدن سریعتر آن میشود.
مرحله سوم: فشار دادن اهرم (Squeeze)
اهرم کپسول را فشار دهید تا مواد خاموشکننده خارج شوند.
مرحله چهارم: حرکت رفت و برگشتی (Sweep)
نازل را به صورت رفت و برگشتی روی سطح آتش حرکت دهید تا تمام شعلهها خاموش شوند.
فاصله مناسب هنگام استفاده از کپسول
بهتر است هنگام اطفا حریق حدود ۲ تا ۳ متر از آتش فاصله داشته باشید. نزدیک شدن بیش از حد ممکن است باعث سوختگی یا آسیبدیدگی شود.
بهترین زاویه برای خاموش کردن آتش
همیشه پشت به مسیر خروج بایستید و روبهروی باد قرار نگیرید. در محیطهای باز، بهتر است باد از پشت شما بوزد تا مواد خاموشکننده به سمت آتش هدایت شوند.
چه زمانی نباید از کپسول آتش نشانی استفاده کرد؟
در شرایط زیر بهتر است محیط را ترک کرده و منتظر نیروهای آتشنشانی بمانید:
- آتش بسیار گسترده شده است.
- دود غلیظ فضای محیط را پر کرده است.
- راه خروج مسدود شده است.
- نوع حریق مشخص نیست.
- کپسول مناسب در اختیار ندارید.
- آموزش کافی ندیدهاید.
برای آشنایی با انواع اطفا حریق وارد شوید.
اشتباهات رایج هنگام اطفا حریق
هدف گرفتن بالای شعله
مواد خاموشکننده باید به ریشه آتش هدایت شوند.
نزدیک شدن بیش از حد
فاصله کم خطر سوختگی را افزایش میدهد.
استفاده از آب روی تجهیزات برقدار
این کار میتواند باعث برقگرفتگی و گسترش آتش شود.
استفاده از خاموشکننده نامناسب
برای مثال استفاده از آب روی بنزین یا روغنهای قابل اشتعال بسیار خطرناک است.
نگهداری صحیح کپسول آتش نشانی
برای عملکرد مناسب خاموشکنندهها باید به صورت دورهای آنها را بررسی کرد.
نکات مهم:
- فشارسنج کپسول باید در محدوده سبز قرار داشته باشد.
- بدنه کپسول نباید زنگزده یا آسیبدیده باشد.
- پلمب و ضامن سالم باشند.
- کپسول در معرض نور مستقیم خورشید قرار نگیرد.
- مسیر دسترسی به آن همیشه باز باشد.
- سرویس و شارژ دورهای توسط افراد متخصص انجام شود.
آموزش اطفا حریق در منزل
وجود حداقل یک کپسول آتش نشانی در منزل ضروری است. بهترین محل نصب آن:
- نزدیک آشپزخانه
- کنار درب خروجی
- دور از دسترس کودکان
- در ارتفاع مناسب
همه اعضای خانواده باید نحوه استفاده از خاموشکننده را یاد بگیرند تا در شرایط اضطراری بتوانند واکنش سریع نشان دهند.
آموزش اطفا حریق در محیطهای کاری
در ساختمانهای اداری و صنعتی لازم است کارکنان به صورت دورهای آموزش ببینند.
این آموزشها شامل موارد زیر است:
- شناخت انواع حریق
- آشنایی با انواع کپسولها
- تمرین عملی استفاده از خاموشکننده
- آشنایی با مسیرهای خروج اضطراری
- نحوه تخلیه ایمن ساختمان
جمعبندی
در این مطلب از بامن آنلاین به آموزش اطفا حریق با کپسول آتش نشانی پرداختیم که یکی از مهمترین مهارتهای ایمنی است که میتواند از بروز خسارات سنگین جلوگیری کند. آشنایی با انواع کپسولهای آتش نشانی، انتخاب خاموشکننده مناسب و رعایت روش استاندارد PASS شامل کشیدن ضامن، نشانهگیری به سمت پایه شعله، فشار دادن اهرم و حرکت رفت و برگشتی، به شما کمک میکند تا در دقایق حیاتی آغاز حریق، آتش را کنترل کنید. همچنین سرویس منظم و نگهداری صحیح کپسولها، ضامن عملکرد مطمئن آنها در شرایط اضطراری خواهد بود.
